第一課 家庭關係
爺爺 vuvu a uqaljay
奶奶 vuvu a vavayan
爸爸 kama
媽媽 kina
哥哥 kaka a uqaljay a tjavulung
弟弟 kaka a uqaljay a tjaljaljak
姊姊 kaka a vavayan a tjavulung
妹妹 kaka a vavayan a tjaljaljak
請問你們家裡有幾個人?
mapida mun a taqumaqanan?
我們家有爸爸、媽媽、兩個弟弟
izua ti kama, ti kina katua madrusa a kaka a uqaljay itua nia kinacemekeljan.
第二課 晨間護理
你好嗎?
natarivak sun?
我很好/不太好
ui, natarivak aken.
ini, inika na sarenguaq aken.
我是照顧你護理師
kangguhu aken, tu uri kilalaing tjanusun.
你叫甚麼名字
tima su ngadan?
有大便嗎?
Na pucaqi anga sun?
有拉肚子嗎?
Na selialian sun?
昨天睡得好嗎? Nanasekataqed sun?
食慾好嗎?
Namakuda a su sikanan?
有沒有舒服一點?
Na sarenguaq anga sun?
第三課 問候、鼓勵或安慰
今天心情怎麼樣?
Namakuda a su varung a tucu a qadaw?
心情很好/不好
na sarenguaq aravac a ku varung.
Ini, inika nasarenguaq aken.
今天天氣很好/下雨
na bulabulay aravac a kalevelevan kasauni,
naqemudjaqudjalj kasauni.
有哪裡不舒服嗎? anema su saqetjuan?
我可以感受到你的痛苦
kemeljang aken tua su sarekuyan?
不要給自己太多煩惱
maya mavarung aravac ta kemudanga.
不要給自己太多壓力
maya mesadjelung aravac tua su vinarungan.
放輕鬆,不要太緊張
pakasaceqalju, maya marekutj
加油,你做得很好
kedrengu! Bulay aravac a su kinudan.
第四課 掛號或門診常用語
請問你要掛哪一科?
anema uri su sikipucemelan?
要看上午或下午的門診?
tu kadjaman?
tu makakincengelj?
a uri su sikipaisingan?
要看哪位醫生?
tima kuisang, uri su sikipucemelan?
有帶健保卡嗎?
nakemacu sun ta tjenpauka?
坐在旁邊等一下
qiladju anan izua a kemaljava
請進 saqumaqanu!
哪裡感到不舒服?
anema su kinasarekuyanan?
有什麼症狀?(頭暈、咳嗽、流鼻涕)
na malingalingac/qemesang/ puvengeq sun?
這樣會痛嗎?
lemudud nu atucuin?
痛的感覺是哪一種?(劇痛、悶痛)
namakuda su kinarutudanan?
1分是不痛,10分是非常痛,請問有幾分痛?
nu ita inika lemutud, nu tapuluq mavan a lemutud, sa pida angata a su lutudan?
持續多久了? nacacuay anga?
麻煩你拉起衣服,幫你檢查一下身體
pai viljivilju a su kava, ku kisangau a su kinacavacavan.
聽一下你的呼吸,深呼吸,吐氣
ku langedau a su sinasian, minasiu, djapesu!
請張開嘴巴
celaku a su angalj
你有對食物過敏嗎?
Namakeving sun tu sikanan?
最後一次看醫生是什麼時候?
singidan a su kinipucemelan ta vilivililjan?
你都在哪裡看病? (醫院/診所)
izainu a su sikipucemecemelan a biyuing?
平常有沒有抽菸/喝酒/吃檳榔
tjemamakumaku/ kinvawavawa/ mapuapu sun a palalaut?
要量身高體重及血壓
penaqeciu katua tjimingetjing ta su kinacavacavan, kisangen a su djamuq.
先去做抽血/照相(X光)再回來
kidjamuqu anan katua kipalingetugingu anan i sangas. sa cikelu anga.
明天要做血液檢查/糞便檢查/X光檢查/心臟檢查/血糖檢查
nu tiaw uri keminsa tua su djamuq katua caqi, kipalingetuging, sinzu, katua kinaqaljemeqem nua djamuq.
檢查結果正常/血糖較高/血壓高/體溫高
na mapacengeceng a kinikinsan/ naljavavaw a kinaqaljemeqem nua su djamuq/ naljavavaw a su djamuq/ naljavavaw a culjuan na su kinacavacavan.
要檢查小便/大便。
uri kisangen a su isiq katua su caqi.
看完醫生先到櫃檯批價(付錢),再去拿藥。
nu maka kipucemel, sau anan a pavayi ta paisu, sa malap tua cemel.
第五課 用藥
請問你叫什麼名字?
tima su ngadan?
有對藥物過敏嗎?
makeving sun tua sikanan ta cemel?
這個是降血壓、降血糖的藥
aicu sipaljatekuteku ta djamuq katua kinaqaljemeqeman nua djamuq.
一天吃4次,三餐飯後及睡前服用 pusepasepatj nu ita qadaw. Pasuvililj tua sikanan ta kinsa katua pasusangas ta sitaqedan a sikanan ta camel.
這兩種眼藥水,這瓶滴完5分鐘後再滴那個
aicu a drusa camel nua maca, nu maka tileq sun taicu tu 5(lima) a pungkang, avan anga zua a su uri tileqen.
咳嗽糖漿喝完後半小時內不要喝水
na maka tekel anga sun tua sisuqesaqesang a cemel, maya anan a temekel ta zaljum tu hanzikang.
吃藥丸可以嗎?還是要吃藥粉的?
maqati sun a remaqudj ta cemel? Tu qavuqavu a camel a su kanen?
第六課 護理技術
我來幫你抽血
uri ku kidjamuqen sun?
我現在要幫你抽痰,忍耐一下喔
uri ku suljepen sun ta su qesang, kiqadilju anan.
要幫你輸血
uri ku pudjamuqen sun.
幫你換一下紗
uri ku pavalitan sun ta kaliljaw.
我幫你拍背、翻身喔
uri ku tjuapen a su uqulj, veliden sun!
要幫你灌腸/導尿/灌食喔
uri puhusuin a su vu/ laljingen a su isiq/ puhusuin a pakan.
請把頭/屁股/手/腳抬高
kitjeqangu/ paljevavavu a su djilj/ cidingu a su lima/ paljevavavu a su kula.
感到痛的話要說
nu parutud, qivu itjen!
深呼吸,要幫你打針喔
minasiu, uri ku teceken sun.
明天要開刀,今天上午/下午要住院
uri kivuciq nutiaw, uri kaipiuying a siuljay tucu a qadaw.
晚餐吃完以後不要吃東西及喝水
nu makakaiv, maya nga a keman katua temekel.
要換上手術衣,請把內衣褲都脫掉 kipavalitu tua uri sikivuciq a kava, sa sukavau a penuljat!
如果有戴假牙、項鍊、戒指,請拿下來
sualapu anan a su pinakelakelay a aljis, zangaq, tjaral.
手術完,要等排氣後才能吃東西喔
nu maka kivuciq, patje paqetju sun tjara maqati sun a keman.
第七課 衛教
少喝酒/抽菸
sukedriu a temekel tua vawa katua tjemamaku.
少吃檳榔
sukedriu a mapu
要多喝水
suliavu a temekel tua zaljum.
剛出院回家要多休息
nu vaik sun i piuying kaitjumaqu.
定期要回診拿藥
pacengecenge anga tua su sicikelan a kipucemel.
要多運動
kiundunduu!
先坐在床上一下下,再慢慢下床
qiladju anan a palamu I qerengan, sa kigalju a ljeteku kemasi qerengan.
起床時要使用拐杖
nu paceged sun kitjukuzangu.
不要吃太鹹/太甜
maya keman tua qapedang katua qaljemeqem aravac.
如果皮膚很乾,記得擦乳液
nu nametad aravac a su kinacavacavan, kidjuasi a kulimu.
如果一直拉肚子,先不要吃東西
nu napaselialian a su tjialj, maya anan a keman ta kakanen.
